5 thong tin tuyet doi khong duoc gui bang van ban thuong

Moi ngay chung ta gui hang tram tin nhan. Zalo, email, Messenger, SMS — viec gui tin nhan da tro thanh phan xa tu nhien den muc chung ta hau nhu khong bao gio nghi den van de bao mat.

Nhung co nhung thong tin tuyet doi khong duoc gui duoi dang van ban thuong qua bat ky ung dung nhan tin, email hay SMS nao. Chi mot lan bat can co the dan den hau qua nghiem trong keo dai hang thang, tham chi hang nam.

1. Mat khau va thong tin dang nhap

"Gui mat khau qua Zalo cho anh" — co le la cau noi nguy hiem nhat trong giao tiep so.

Theo bao cao Verizon Data Breach Investigations 2024, 81% cac vu tan cong lien quan den thong tin xac thuc bi danh cap hoac yeu. Nhung hang trieu nguoi van gui mat khau qua tin nhan moi ngay.

Tai sao day la qua bom hen gio

• Lich su tro chuyen duoc luu vinh vien. Ke ca khi ban xoa tin nhan, no van ton tai tren thiet bi nguoi nhan.
• Chuc nang tim kiem dinh vi ngay lap tuc. Bat ky ai co quyen truy cap thiet bi deu co the tim "mat khau" va thay tat ca.
• Khong the kiem soat chup man hinh. Ngay khi ban nhan gui, ban mat toan bo quyen kiem soat.
• Mat mot dien thoai = lo tat ca. Moi mat khau tung chia se trong cuoc tro chuyen do deu bi lo.

Nam 2023, EA Games bi mat 780GB ma nguon sau khi hacker lay duoc thong tin dang nhap duoc chia se trong kenh Slack. Ngay ca ung dung nhan tin noi bo cong ty cung khong du an toan.

2. So the tin dung va thong tin tai chinh

"Chi lan nay thoi" gui so the — va tin nhan do se ton tai mai mai trong lich su tro chuyen.

Mot tin nhan tro thanh ban ghi vinh vien. Lich su chat duoc sao luu len dam may, dong bo giua cac thiet bi, va co the bi lo toan bo khi tai khoan bi xam nhap.

Nhung con so dang lo ngai

Theo Ngan hang Nha nuoc Viet Nam, thiet hai do gian lan the tin dung tang lien tuc qua cac nam. So the 16 chu so, ma CVV 3 chu so va ngay het han — chi can ba thong tin nay la co the thanh toan truc tuyen.

Gui so the qua Zalo hay SMS dong nghia voi viec luu tru vinh vien nhung thong tin nay tren thiet bi nguoi nhan, ban sao luu dam may va may chu co the bi tan cong.

3. So CMND/CCCD va giay to tuy than

So can cuoc cong dan, so ho chieu, so giay phep lai xe — nhung con so nay mot khi bi lo thi khong the thay doi.

Theo Bo Cong an, toi pham gia mao danh tinh su dung thong tin ca nhan bi lo tang manh qua cac nam. So CMND/CCCD bi lo co the duoc su dung de mo tai khoan ngan hang, vay tien, dang ky SIM rac.

Muc do nghiem trong

• Mat khau co the doi, nhung so CCCD la suot doi.
• Khoi phuc danh tinh bi danh cap mat trung binh nhieu thang den nhieu nam.
• Thoi quen chup anh giay to gui qua Zalo khi thue nha, ky hop dong dac biet nguy hiem.

4. Thong tin y te va suc khoe

Ket qua xet nghiem, don thuoc, thong tin bao hiem, chan doan — thong tin y te la mot trong nhung du lieu ca nhan nhay cam nhat.

O nhieu quoc gia, chia se thong tin y te qua kenh khong bao mat la bat hop phap. HIPAA tai My phat toi da 1,5 trieu USD cho moi vi pham. GDPR cua EU phan loai du lieu suc khoe la "danh muc dac biet" can bao ve tang cuong. Luat An ninh mang cua Viet Nam cung co quy dinh ve bao ve du lieu ca nhan.

Hau qua khi bi lo

• Bi tu choi bao hiem
• Phan biet doi xu khi xin viec
• Ky thi xa hoi va anh huong den cac moi quan he
• Thong tin mot khi bi lo khong the thu hoi — ban khong the lam ai do "quen" chan doan cua ban

5. Bi mat kinh doanh va khoa API

Ma nguon, khoa API, tai lieu noi bo, du lieu khach hang — tai san tri tue la xuong song cua doanh nghiep.

Bao cao GitGuardian 2024 phat hien hon 12 trieu bi mat bi lo chi rieng tren cac kho GitHub cong khai. Nhung khoa duoc chia se qua tin nhan con khong nam trong thong ke.

Cai gia cua mot lan lo

• Mot khoa AWS API bi lo co the tao ra hon 50.000 USD phi khong duoc uy quyen chi trong vai gio.
• Uber chiu mot vu xam nhap lon nam 2022 sau khi thong tin xac thuc bi lo qua tin nhan Slack noi bo.
• Mot khoa API co the dong nghia voi quyen truy cap vao toan bo ha tang, co so du lieu khach hang va he thong tai chinh.

Nen lam gi thay the

Voi moi loai thong tin nhay cam, deu co phuong phap thay the an toan hon:

Loai thong tin	Phuong phap an toan
Mat khau	Lien ket bao ve bang mat khau (LOCK.PUB — chuc nang ghi chu)
Thong tin tai chinh	Kenh ma hoa hoac trao doi truc tiep
So giay to	Tai lieu bao ve bang mat khau
Thong tin y te	Cong thong tin y te bao mat
Khoa API	Cong cu quan ly bi mat (Vault, .env) + lien ket bao ve cho chia se mot lan

Voi LOCK.PUB, ban co the chuyen bat ky van ban nhay cam nao thanh lien ket ghi chu duoc bao ve bang mat khau voi thoi gian het han. Noi dung chi co the truy cap khi biet mat khau va se tu dong xoa khi het han — an toan hon rat nhieu so voi de no nam mai trong lich su tro chuyen.

Quy tac vang: Neu khong muon dan len bang quang cao, dung gui bang van ban thuong

Mot tieu chi don gian: Thong tin nay neu xuat hien tren bien quang cao giua Sai Gon, ban co chap nhan duoc khong?

Neu khong, dung gui bang van ban thuong.

Su tien loi va bao mat khong phai la ke thu cua nhau. Tao mot lien ket bao ve chi mat 30 giay. Nhung khoi phuc tu mot vu lo thong tin co the mat nhieu thang hoac nhieu nam.

Hay bat dau bao ve thong tin cua ban ngay bay gio

Lan toi khi can gui thong tin nhay cam, truoc khi dan vao cua so chat, hay dung lai mot giay.

Tao lien ket bao ve bang mat khau mien phi tai LOCK.PUB. 30 giay phong ngua co the giup ban tranh nhieu nam hau qua.

Co nhung thong tin qua gia tri de gui bang van ban thuong.